De eind 2008 overleden, legendarische Peruviaanse zangeres Yma Sumac wordt  tot op de dag van vandaag nog steeds omhuld met mysterie en geheimzinnigheid.  Alleen al vanwege  haar fenomenale , wonderlijke stem die maar liefst 5 octaven bereik had. Ook haar afkomst en ravissante uiterlijk speelden een grote rol hierbij. Zo zou zij de dochter van de Inca’s zijn geweest, die haar stem te danken had aan Inca-inwijdingsrituelen. Dit werd als publiciteitsstunt verzonnen maar die MYTHE bleef aan haar kleven, en werkte uiteindelijk tegen haar.

Zoila Augusta Emperatriz Chavardi Del Castillo, zoals ze in het echt heette, kwam uit een bergdorpje Ichocan, in de bergtoppen van de Andes. Een gewoon meisje, wel een knap ding met haar exotische uiterlijk, maar met een stem om een monument voor op te richten.

Als kind al zong ze in de bergen en het woud, met de rotsen en bomen als publiek. Van de beesten in het bos en van alle vogels die langsvlogen nam zij de geluiden over en zong de sterren van de hemel. Dit natuurtalent viel al snel op en op haar twintigste zingt ze voor de radio. Ze trouwt met een componist, wordt ontdekt en vertrekt naar Amerika. Vanaf de jaren ’50 tot de jaren ’90 treedt ze op, speelt in HOLLYWOOD films, en wordt een GAY-icoon. Ze is wereldberoemd over de hele wereld en ROYALTY ligt aan haar voeten. Operazangers zijn doodsbang voor die stem. Sumac combineert de cleane techniek van een coloratuursopraan met de power van een blues-shouter, en glijdt in een adem van ijselijke flageoletten naar een grofstoffelijke bariton – een over vier octaven kunststukje dat ze er speels, uitgelaten en zonder moeite lijkt uit te gooien. Critici kunnen hun oren niet geloven, en al snel steken de roddels weer op. Die stem moest er wel electronisch ingebouwd zijn, en zo zou ze een bedriegster zijn die gewoon uit Brooklyn kwam en Amy Camus heette, omgekeerd YMA SUMAC.

Ze was het zat al dat gelul; liet medisch onderzoek doen( dit door het ACADEMISCH ZIEKENHUIS LEIDEN) en haar geboorteakte wijst wel degelijk uit dat ze uit Peru kwam.

Ze wordt de minnares van PRINS BERNHARD, en zingt de stem van de heks in het waterleliesprookje in de EFTELING. Haar MAMBO albums zijn collector- items. Ze raakt vreemd genoeg in de vergetelheid en de laatste jaren van haar leven  runt ze een shop, met zangvogeltjes in een kooitje en de hoezen van haar platen aan de muur, ergens onder een brug in New York.

Ik zag haar een keer op de Duitse TV, toen was ze al op haar retour, alwaar ze optrad in een TV-show. Ze begint te zingen en een paar Duitsers in het publiek die champagne zitten te lurken lachen haar uit. Ze stapt naar ze toe, zet haar bijna 5 OCTAVEN stem op en breekt alle glazen. Met opgeheven hoofd loopt ze de studio uit en zegt: ‘I HATE SHOWBIZZ”.

Ze sterft in LA aan darmkanker en wordt 86 jaar.

We will miss U

ZU